Παθολογική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια/διαταραχή τυχερών παιχνιδιών

Η Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου (ΑΑΕΚ) αντιμετωπίζει την παθολογική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια με ένα ισορροπημένο και σφαιρικό τρόπο στη βάση της φιλοσοφίας για την αντιμετώπιση του φαινομένου της εξάρτησης.

Τι είναι η «παθολογική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια» ή «διαταραχή τυχερών παιχνιδιών»

Κατά το DSM IV, η παθολογική ενασχόληση με τυχερά παιχνίδια ταξινομείται στην ομάδα διαταραχών ελέγχου των παρορμήσεων που κύριο χαρακτηριστικό των ατόμων αυτών είναι η αδυναμία τους να προτάξουν αντίσταση στην παρόρμηση του να κάνει μια πράξη που είναι βλαβερή για τον ίδιον ή τους άλλους.  Αυτό εξακολουθεί να είναι ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των παθολογικών παικτών, ενώ στο DSM-V ταξινομείται ως «διαταραχή τυχερών παιχνιδιών» και μεταφέρεται στην κατηγορία των εξαρτητικών διαταραχών, η οποία περιλαμβάνει το αλκοόλ και τις παράνομες ψυχοδραστικές ουσίες.

Η ενασχόληση με τυχερά παιχνίδια ορίζεται ως «η τοποθέτηση οποιουδήποτε αντικειμένου ή περιουσίας με υλική αξία, σένα παιχνίδι ή γεγονός με αβέβαιη έκβαση όπου ο παράγοντας «τύχη» καθορίζει αυτή την έκβαση» ενώ βασικό χαρακτηριστικό των παθολογικών παικτών είναι η επίμονη υποτροπιάζουσα έφεση προς πάσης φύσεως δραστηριότητες όπου ο παράγοντας τύχη είναι καθοριστικός.

Η εξάρτηση στα τυχερά παιχνίδια ακολουθεί το ίδιο μοντέλο εξάρτησης που παρατηρείται και στην εξάρτηση από ψυχοδραστικές ουσίες, καθώς υπάρχει αυξημένος όγκος ερευνών στους τομείς της νευροεπιστήμης και της ψυχολογίας που καταδεικνύουν ότι υπάρχουν κοινά στοιχεία μεταξύ της εξάρτησης από τα τυχερά παιχνίδια και των άλλων εξαρτήσεων.

Εθνική Στρατιγική για την Αντιμετώπιση της Παθολογικής Ενασχόλησης με τα Τυχερά Παιχνίδια (2018-2020)

H Εθνική Στρατηγική της ΑΑΕΚ (2013-2020) αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο η Πολιτεία αντικρίζει το θέμα της εξάρτησης, αφού απομακρύνεται από μια ουσιοκεντρική προσέγγιση και ενισχύεται με επιπλέον Σχέδιο Δράσης το οποίο αναφέρεται στην «Αντιμετώπιση της Παθολογικής Ενασχόλησης με τα Τυχερά Παιχνίδια (2018-2020)». Εξάλλου, η σφαιρική αντιμετώπιση του φαινομένου της εξάρτησης, η οποία πέραν από τις ψυχοδραστικές ουσίες περιλαμβάνει και τις εξαρτητικές συμπεριφορές όπως είναι η εξάρτηση από τυχερά παιχνίδια, αποτελεί ήδη γεγονός σε επτά Κράτη Μέλη της ΕΕ (EMCDDA, 2017).

 

Πρόληψη 

 Η έρευνα στο πεδίο της πρόληψης της προβληματικής ενασχόλησης με τα τυχερά παιχνίδια βασίζεται στην κατανόηση των βασικών αιτιολογικών παραγόντων που οδηγούν στην προβληματική και παθολογική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια. Τα διαθέσιμα στοιχεία όπως περιγράφονται στις καλές πρακτικές  αποδεικνύουν ότι ένας μεγάλος αριθμός βιολογικών, ψυχολογικών, εμπειρικών και κοινωνικών παραγόντων επιδρούν με σύνθετους τρόπους στην ανάπτυξη προβληματικής συμπεριφοράς σε σχέση με τα τυχερά παιχνίδια.

Σε πολλούς ανθρώπους οι ίδιοι παράγοντες κινδύνου οι οποίοι οδηγούν στην προβληματική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια οδηγούν σε άλλα προβλήματα όπως άλλες εξαρτητικές συμπεριφορές, διαταραχές ψυχικής υγείας και αντικοινωνική συμπεριφορά.  Ο συνδυασμός παραγόντων που οδηγεί στην προβληματική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια διαφέρει ανάμεσα σε ανθρώπους , ωστόσο υπάρχουν δύο τύποι – οδοί στην εξάρτηση: το παρορμητικό/αντικοινωνικό μοτίβο και το συναισθηματικό/ευάλωτο μοτίβο:

Ως αποτέλεσμα των πιο πάνω, οι καλές πρακτικές επισημαίνουν

  • Η αποτελεσματικότητα της προληπτικής παρέμβασης βασίζεται στην ικανότητα της  να επιδράσει σε ένα ή περισσότερους παράγοντες κινδύνου.
  • Οι γενικές παρεμβάσεις πρόληψης οι οποίες στοχεύουν σε ένα ευρύ φάσμα προβλημάτων (π.χ. άλλες μορφές εξάρτησης) αποτελούν βασικά συστατικά της πρόληψης της προβληματικής ενασχόλησης με τα τυχερά παιχνίδια.
  • Η αποτελεσματική πρόληψη προϋποθέτει μια πολύπλευρη, συντονισμένη και συνεχή σειρά από παρεμβάσεις εκπαίδευσης και πολιτικής που παρέχονται σε ένα ευρύ φάσμα ηλικιακών ομάδων.

Θεραπεία

 Η θεραπεία στον τομέα της παθολογικής ενασχόλησης με τα τυχερά παιχνίδια βασίζεται τόσο σε κοινές αρχές και πρακτικές με τη θεραπεία από την εξάρτηση στις νόμιμες ή παράνομες ουσίες όσο και σε συγκεκριμένες αρχές στις οποίες πρέπει να βασίζονται οι παρεμβάσεις στον τομέα της θεραπείας από την προβληματική ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια. Η έρευνα στον τομέα της ενασχόλησης με τα τυχερά παιχνίδια δείχνει ότι η θεραπεία πρέπει να περιλαμβάνει: την ανάληψη της ευθύνης από τα άτομα για τις επιλογές τους και την από κοινού με τον θεραπευτή επιλογή των παρεμβάσεων που είναι αποτελεσματικές για την περίπτωση τους, τις παρεμβάσεις που να βασίζονται στα στάδια της αλλαγής σύμφωνα με το μοντέλο των Σταδίων της Αλλαγής και τις παρεμβάσεις μείωσης της βλάβης που να στοχεύουν απευθείας την μείωση των δυσμενών συνεπειών τις οποίες η ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια έχει επιφέρει στη ζωή του ατόμου.

 

Η θεραπεία στον τομέα της παθολογικής ενασχόλησης με τα τυχερά παιχνίδια απευθύνεται:

α) σε άτομα με αυξανόμενο χρόνο ενασχόλησης με τα τυχερά παιχνίδια και σταδιακή απώλεια ελέγχου

β) σε άτομα που χαρακτηρίζονται με απώλεια ελέγχου αναφορικά με την ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια και

γ) σε μέλη της οικογένειας του ατόμου με προβλήματα ενασχόλησης με τα τυχερά παιχνίδια.

 

Στόχος της θεραπείας αποτελεί ο τερματισμός της ενασχόλησης με τα τυχερά παιχνίδια ενώ οι ειδικοί στόχοι είναι:

α) η μείωση των επιβλαβών συνεπειών που επιφέρουν τα τυχερά παιχνίδια στο άτομο και το περιβάλλον του (π.χ. οικογένεια, φίλοι)

β) η αποφυγή ή μείωση του κινδύνου που συνδέεται με τα περιβάλλοντα όπου υπάρχει ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια,

γ) η  αποτελεσματική αντιμετώπιση των αρνητικών ψυχικών καταστάσεων (π.χ., άγχος, κατάθλιψη, μοναξιά) μέσω νέων στρατηγικών και δεξιοτήτων ζωής και

δ) η  ικανοποίηση των αναγκών για ψυχαγωγία, κοινωνικοποίηση και ενθουσιασμό μέσα από ισορροπημένες δραστηριότητες αναψυχής.

Ποια είναι τα σημάδια που δείχνουν ότι κάποιος αντιμετωπίζει πρόβλημα με τα τυχερά παιχνίδια

  • Έντονη ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια
  • Ανησυχία και ευερεθιστικότητα όταν επιχειρεί να διακόψει ή να ελαττώσει τα τυχερά παιχνίδια
  • Τάση δανεισμού χρημάτων για να αντιμετωπίσει προσωρινά τα οικονομικά του προβλήματα
  • Επανειλημμένες ανεπιτυχείς προσπάθειες να ελέγξει, να ελαττώσει ή να διακόψει  την ενασχόληση του με τα τυχερά παιχνίδια
  • Πολύωρα ή αδικαιολόγητα διαστήματα απουσίας από το σπίτι και τη δουλειά
  • Αλλεπάλληλα δάνεια, υπερφορτωμένες πιστωτικές κάρτες, ακάλυπτους λογαριασμούς και αδικαιολόγητη έλλειψη χρημάτων από το οικογενειακό εισόδημα
  • Εντατική μελέτη των προγραμμάτων, προγνωστικών από ΤV, εφημερίδες και ραδιόφωνο
  • Απομόνωση προκειμένου να σκεφτεί τρόπους με τους οποίους θα παίξει ένα παιχνίδι
  • Άρνηση σε υποδείξεις ή αναφορές των άλλων για τον τρόπο που ασχολείται με τα τυχερά παιχνίδα
  • Μείωση της αποδοτικότητας στην εργασία
  • Δυσφορία, θυμός και κλιμακούμενη ένταση αν κάτι τον εμποδίσει να παίξει
  • Χαρούμενη διάθεση, διογκωμένος εγωισμός, ανακούφιση σε περίπτωση κέρδους

Για τα θεραπευτικά προγράμματα που λειτουργούν στη Κύπρο και απευθύνονται σε άτομα που παρουσιάζουν προβλήματα από την ενασχόληση με τα τυχερά παιχνίδια, ακολουθήστε το σύνδεσμο εδώ. 

Ρώτα την AAEK ανώνυμα

Οι εκδηλώσεις μας