Πρόληψη των θανάτων που οφείλονται στη χρήση ουσιών

Σύμφωνα με την πρόσφατη έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης για τα Ναρκωτικά και την Τοξικομανία (EMCDDA, 2019) αναφορικά με τους θανάτους που οφείλονται στη χρήση ουσιών στην Ευρώπη, το 2017 στην ΕΕ σημειώθηκαν 8200 θάνατοι οι οποίοι οφείλονταν στη χρήση μίας ή πολλαπλών ουσιών. Τέσσερις στους πέντε θανάτους αφορούσαν άντρες και 8-9 από τους 10 θανάτους αφορούσαν τη χρήση οπιοειδών, όπως η ηρωίνη. Τονίζεται στην έκθεση ότι οι πλείστοι θάνατοι αφορούσαν νεαρά άτομα, γύρω στα 30-40 ετών.

Στην Κύπρο, σύμφωνα με τα στοιχεία του Τμήματος Παρακολούθησης/ ΕΚΤΕΠΝ, κατά το 2017 έχουν καταγραφεί 16 θάνατοι οφειλόμενοι στην υπερβολική δόση, αριθμός που όπως φαίνεται στον πίνακα είναι αυξημένος σε σύγκριση με τα προηγούμενα έτη. Οι θανόντες βρίσκονται στην ηλικιακή κατηγορία των 25-29 ετών και 8 στους 10 είναι άνδρες.

Μέτρα Αντιμετώπισης

Τα μέτρα που προωθούνται στην Ευρώπη για αντιμετώπιση των θανάτων που συνδέονται με την χρήση ουσιών επικεντρώνονται κυρίως στην πρόληψη της υπερβολικής δόσης αλλά και στην επιβίωση των ατόμων που παθαίνουν υπερβολική δόση. Συγκεκριμένα, ως βέλτιστες πρακτικές θεωρούνται τα εξής μέτρα (EMCDDA, 2017):

  • Ένταξη και διατήρηση των χρηστών οπιοειδών στη θεραπεία υποκατάστασης και διασφάλιση της συνέχειας της θεραπείας στις φυλακές και κατά την επανένταξη στην κοινότητα.
  • Προώθηση της ευαισθητοποίησης σχετικά με την υπερβολική δόση, ιδιαίτερα γύρω από τους βασικούς παράγοντες κινδύνου, όπως ο συνδυασμός χρήσης ουσιών με αλκοόλ ή/και βενζοδιαζεπινών.
  • Διασφάλιση διαθεσιμότητας της ναλοξόνης (ανταγωνιστής των οπιοειδών) και εκπαίδευση των επαγγελματιών πρώτης γραμμής στη χρήση της για ανατροπή της υπερβολικής δόσης.
  • Εκπαίδευση και κατάρτιση των χρηστών, των ομότιμων και των μελών της οικογένειάς τους στην αναγνώριση της υπερβολικής δόσης και στη χορήγηση ναλοξόνης μέχρι να φτάσει το ασθενοφόρο.
  • Εγκαθίδρυση χώρων εποπτευόμενης χρήσης, όπου η χρήση γίνεται σε ένα πιο ασφαλές και υγιές πλαίσιο υπό την εποπτεία καταρτισμένου προσωπικού υγείας.

Κύπρος

Στην Κύπρο, η Αρχή Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων Κύπρου συντονίζει μια ολοκληρωμένη παρέμβαση για την παροχή ναλοξόνης (σε μορφή ρινικού σπρέι) σε χρήστες οπιοειδών που συμμετέχουν στα προγράμματα υποκαταστάσης και μείωσης της βλάβης. Η παρέμβαση προϋποθέτει την εκπαίδευση των χρηστών σε θέματα όπως η αναγνώριση των παραγόντων κινδύνου που οδηγούν στην υπερβολική χρήση, η αναγνώριση της υπερβολικής χρήσης, οι σωστοί τρόποι αντιμετώπισης της υπερβολικής χρήσης, οι μέθοδοι χορήγησης ναλοξόνης, η χρονική περίοδος  διάρκειας της αποτελεσματικότητας της ναλοξόνης και οι βασικές τεχνικές πρώτων βοηθειών.

Τα προγράμματα μείωσης της βλάβης που συμμετέχουν στη δράση είναι τα εξής:

  • Πρόγραμμα υποκατάστασης «ΓΕΦΥΡΑ», Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Υπουργείου Υγείας (Νοσοκομείο Αθαλάσσας, τηλ.: 22402194 / 22402130)
  • Πρόγραμμα Υποκατάστασης «ΣΩΣΙΒΙΟ», Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Υπουργείου Υγείας (Παλαιό Νοσοκομείο Λεμεσού, τηλ.:  25305111 Γρ. Νοσ. / Γρ. Ψυχ. Στήριξ. 25305077)
  • Μονάδα Υποκαταστάτων «ΔΙΑΒΑΣΗ» Λάρνακας, Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Υπουργείου Υγείας (Παλαιό Νοσοκομείο Λάρνακας, τηλ.: 
    24828795)
  • Μονάδα Υποκαταστάτων «ΣΤΡΟΦΗ» Πάφου,  Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Υπουργείου Υγείας (Γενικό Νοσοκομείο Πάφου, τηλ.: 26803144/ 26803174)
  • Μονάδα Υποκαταστάτων «ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ» Αμμοχώστου Υπηρεσίες Ψυχικής Υγείας Υπουργείου Υγείας (Κέντρο Υγείας Αμμοχώστου, τηλ.: 23815078/ 23815089)
  • Kέντρο Άμεσης Πρόσβασης και Μείωσης της Βλάβης «ΣΤΟΧΟΣ»- Παγκύπριος Αντιναρκωτικός Σύνδεσμος και Νοσηλευτικές Υπηρεσίες Υπουργείου Υγείας (Mαρίας Συγκλητικής 1, 1011 Λευκωσία, τηλ.: 22460077)

Η ΑΑΕΚ έχει εκπονήσει επίσης κατευθυντήριες γραμμές για εφαρμογή της δράσης καθώς και φυλλάδιο με οδηγίες χορήγησης της ναλοξόνης.

Στόχος της ΑΑΕΚ είναι στο επόμενο στάδιο να προωθηθεί η εκπαίδευση των μελών της οικογένειας των χρηστών στη χορήγηση ναλοξόνης.

Ρώτα την AAEK ανώνυμα

Οι εκδηλώσεις μας